Święto Zmarłych - czas zadumy i refleksji"

 Kazimierz Przerwa-Tetmajer "Życie"

Od jesieni do jesieni
życie w biegu się nie leni,
i od lata znów do lata
jak kurzawa z wichrem zmiata.

Rdzą przeżarci i kłopotem
pytamy się: a co potem?
Pod krzyżami upadamy
i co potem się pytamy?

I co potem, i co potem -
gnani smutnym samolotem,
wśród ciemności i przepaści -
ideałów entuzjaści .

"Mądrość w nawyższej cenie"

Wydaje się, że marzeniem i pragnieniem każdego człowieka jest posiąść mądrość. Każdy po swojemu czuje i rozumie znaczenie tego słowa, i wystarcza mu to do zauważania ludzi z takim darem. Gdy przyjrzymy się jednak uważniej ludziom obdarzonym mądrością, tym których znamy i cenimy, i w ich świetle rozważymy "zawartość znaczeniową"słowa "mądrość"- okaże się, że ludzie mądrzy mają cały zespół cech ich wyróżniających. Są odpowiedzialni i potrafią realistycznie oceniać rzeczywistość - to przede wszystkim. Mają bogatą wiedzę, umiejętność łączenia zdarzeń i wyprowadzania logicznych wniosków. Chcą i lubią się uczyć oraz sprawdzać swoją wiedzę w życiu i zdobywać kolejne doświadczenia życiowe. Potrafią zachowywać trzeźwość umysłu i kontrolować swoje zachowanie nawet w czasie trudnych, często losowych, sytuacji życiowych. Umieją opanowywać stres. Posiadają zdolność przewidywania zdarzeń i poszukiwania, odpowiednio wcześnie, skutecznych środków zaradczych. Umieją popatrzeć na tę samą sprawę z różnych punktów widzenia i ustalić postępowanie najbardziej odpowiednie dla realizacji celów priorytetowych z jakiegoś powodu czy punktu widzenia. Oprócz tego są życzliwi, tolerancyjni, otwarci na dialog i chętni do poznawania różnorodnego myślenia na podejmowany temat. Uważnie słuchają ludzi i ich poglądów oraz starają się je zrozumieć.
Ludzie odznaczający się mądrością zwykle nie ulegają presji otoczenia i nie naśladują autorytetów, ale postępują zgodnie z własnym rozpoznaniem sprawy, z własnymi przekonaniami i z własną oceną zdarzeń. (Profesor Zbigniew Religa)
 I popatrzmy teraz uważniej na siebie, i zapytajmy o naszą mądrość w obliczu "wymogów" mądrości", dokonajmy samooceny i ustalmy, nad czym musimy nadal pracować, żeby zbliżyć się do spełnienia "kryteriów mądrości". Nie popadajmy jednakże w stan przygnębienia. Joseph Conrad zauważył: "Różni ludzie, różna mądrość."Samoświadomość ułatwia wyznaczanie sobie celów i zadań oraz dostrzeganie szczęścia.


A teraz kilka cytatów i przysłów:
 Mądry nigdy się nie gniewa. (Cyceron)
Ozdobą mądrości - skromność. (Talmud)
Mądry na wszystkie strony się ogląda.
Mądrość musisz sam z siebie własną dobyć pracą. (Adam Mickiewicz)
Mądrość jest jedyną rzeczą, która nie dewaluuje się. (Isokrates)
Mądrej głowie dość po słowie. (Demostenes)
Tyle wolności ile mądrości. (Wojciech Adamiecki)
Mądrość zależy od trzech rzeczy: osobowości, wiedzy, samokontroli. (Sokrates)

"Miłości uczymy się w rodzinie"

Dzieciństwo jest tym okresem w życiu każdego człowieka, który rzutuje na jego dorosłość. Rodzice poprzez swoje zachowanie i styl oddziaływania wychowawczego kształtują w świadomości swoich dzieci obraz świata i ludzi. Jeżeli zapewniają dzieciom poczucie bezpieczeństwa, obdarzają je oraz siebie nawzajem miłością i zaufaniem, uczą tym samym ufnego patrzenia na otaczającą rzeczywistość, rozwijają wrażliwość na otaczający świat, zwracają uwagę na potrzeby innych ludzi będących w różnych sytuacjach życiowych spowodowanych różnymi uwarunkowaniami. Dobry przykład i konsekwencja w działaniach wychowawczych to duże prawdopodobieństwo sukcesu wychowawczego tzn. zadowolenia rodziców z funkcjonowania ich dzieci w dorosłym życiu. 
Niebagatelny wpływ na zadowalające, czyli udane, życie rodzinne dorosłego dziecka ma styl jego przywiązania do matki (pierwowzór przywiązania) i stosunek do niej w tym czasie, gdy było małe i potrzebowało jej stałej opieki i wsparcia. Jeżeli matka zapewniała najważniejsze potrzeby małego dziecka tzn.była do jego dyspozycji i starała się, by czuło się bezpiecznie, to ukształtowała i utrwaliła zaufanie dziecka do siebie, wytworzyła  w nim wiarę w swoją dostępność i wyrobiła w jego świadomości przeświadczenie o swojej stałej gotowości do codziennej troski o nie. Obserwacje i badania psychologiczne pokazują, że dzieci posiadające taką wiarę i ufność, mają też łatwiej w życiu dorosłym. Potrafią budować i najczęściej tworzą związki bardziej stabilne i zadowalające, oparte na przyjaźni i zaufaniu. Mają naturalną skłonność do pozostawania w stałej bliskości z partnerem i nie obawiają się jej, zwierzają się partnerowi, rzadko przeżywają w rodzinie frustracje, są mniej zazdrosne i nie doznają krańcowych uczuć. Nie mają problemów w kontaktach z innymi ludźmi, nie przeżywają lęków, że ktoś ich opuści, albo za bardzo się do nich zbliży. Jednym zdaniem: dorośli ludzie wychowani w rodzinach zapewniających im w dzieciństwie bezpieczeństwo i miłość, traktują swoje związki i swoich partnerów na tych samych zasadach. Rodzina ma dla nich podstawowe znaczenie, a troska o najbliższych to sprawa naturalna. Obdarzają więc partnerów i własne dzieci, ale też innych ludzi w każdym wieku i o różnym wyglądzie, miłością, ufnością, szacunkiem i troską.
Może warto przeanalizować własne dzieciństwo i posiadać własną jego ocenę dla lepszego zrozumienia własnego poczucia spełnienia i osobistego szczęścia w miłości w życiu dorosłym.

"Cytaty o miłości"

"Gdy ktoś kocha różę, której jedyny okaz znajduje się na jednej z milionów gwiazd, wystarczy mu na nie spojrzeć, aby być szczęśliwym. Myśli sobie: "Na którejś z nich jest moja róża..." (Antoine de Saint-Exupery)

"Słodko jest nocą patrzeć na niebo, gdy kochasz różę, która znajduje się na jednej z gwiazd. Wówczas wszystkie gwiazdy są ukwiecone." (Antoine de Saint-Exupery)

"Prawdziwa miłość zaczyna się tam, gdzie kończy się miłość własna." (Tadeusz Bereza)

"Miłość nie toleruje siły. I nie spocznie, póki jej nie stopi." (Soseki Natsume)

"Owoce dojrzewają w słońcu, ludzie zaś w świetle miłości." (Julius Langbehn)

"Tam gdzie przemawia serce, nie wypada, aby rozum zgłaszał wątpliwości." (Milan Kundera)

"Tylko ci, którzy kochają, znajdują miłość i wcale nie muszą jej szukać." (David Herbert Lawrence)

"Człowiek szuka miłości, bo w głębi serca wie, że tylko miłość może uczynić go szczęśliwym." (Jan Paweł II)

"Cierpliwość jest codzienną formą miłości." (Josef Ratzinger)

"Nigdzie nie kupisz szczęścia, miłość daje je gratis." (Phil Bosmans)

"Kochać kogoś, to przede wszystkim pozwalać mu na to, żeby był, jaki jest." (William Wharton)

"Miłość jest kombinacją podziwu, szacunku i namiętności." (William Wharton)

"Podróżą każda miłość jest." (Jonasz Kofta)

Uważam, że przytoczone myśli mówią o miłości właściwie wszystko - i w sposób krótki,  mądry, wyrazisty i klarowny. Warto je sobie przemyśleć i przyswoić.

"Miłość - najważniejsze zjawisko w życiu człowieka?"

Chyba każdy uważa, że miłość jest najważniejszym uczuciem, a nawet zjawiskiem, w życiu  człowieka, niezależnie od wieku! Ta cecha, a właściwie umiejętność, wyróżnia nas, ludzi spośród istot zamieszkujących Ziemię i stanowi o wartości każdego człowieka. Miłość kształtuje nasze najbliższe otoczenie oraz społeczeństwo/społeczeństwa. Jest aktywną siłą drzemiącą w każdym człowieku, którą należy wyzwalać w działaniu. Dojrzała miłość polega na obdarzaniu nią innych. W swym podstawowym wymiarze jest miłością między mężczyzną i kobietą. Warto przyjrzeć się składnikom takiej miłości czyli intymności, namiętności i zobowiązaniom.
Intymność występuje w każdym rodzaju miłości i przejawia się w dbałości o dobro partnera, szacunku dla niego, dzieleniu się z nim przeżyciami i rzeczami materialnymi, towarzyszeniu mu w różnych sytuacjach życiowych, wierze w jego możliwości, udzielaniu mu pomocy i wsparcia w potrzebie itp.. Ważna jest w tym wszystkim umiejętność dobrej komunikacji i budowania zaufania w relacjach międzyosobowych oraz czerpania przyjemności z emocji towarzyszących wszelkim kontaktom. Intymność musi być wolna od "przesadyzmu i natręctwa". Wymaga daleko idącego zrozumienia i delikatności ze strony partnerów.
Namiętność to uczucie wynikające z absolutnego uwielbiania partnera. Mimo, że jest on zwykłym, normalnym człowiekiem z zaletami i wadami, widzimy w nim kogoś wyjątkowego: kogoś, kto posiada niezwykłą inteligencję i jest niesamowicie atrakcyjny, i tak w ogóle - wyjątkowy pod każdym względem. Namiętność jest nierealistyczna i niepodatna kontroli. To swego rodzaju zaślepienie.
Zobowiązania uzależnione są od satysfakcji w związku dwojga ludzi (ale wynikają też z wychowania wyniesionego z domu rodzinnego). Im bardziej jesteśmy zadowoleni, tym bardziej angażujemy się w utrzymanie związku. Budowa życia z drugim człowiekiem wymaga inwestowania w taki związek swojej uwagi, czasu, pieniędzy, wysiłku, itp. Wymaga też posiadania niezbędnych i bardzo ważnych umiejętności, jak: chęć dostosowania się do oczekiwań partnera, chęć poświęcania swojego czasu i umiejętności dla realizacji określonych celów, chęć wybaczania na bieżąco różnych wzajemnych potknięć .
W ciągu życia składniki miłości różnie się też rozkładają (czegoś jest więcej,  czegoś mniej), stąd przeżywamy różne odcienie miłości. W trwaniu związku miłosnego pomocne bywają niezwykle cenne cechy zachowań partnerów: przewidywalność zachowań, wzajemne zaufanie i przywiązanie, wzajemna wiara w dobre intencje działań, empatia (współodczuwanie), emocjonalna bliskość.
Dobre relacje w związku są pierwszą i podstawową przesłanką do przeżywania uczucia szczęścia i poczucia szczęścia.

" Zatrzymać czas?"

Z "Księgi Mądrości Wschodu":

Nie dogoni i w sto koni
Dnia, który przeminął.
Jeśli się go przewałkoni,
Nie dogoni i w sto koni.

Więc do pracy nie szczędź dłoni,
Nie licz się z godziną.
Nie dogoni i w sto koni
Dnia, który przeminął.

Nasze życie to kolejne godziny, którymi dysponujemy. Wszystko zależy od tego, jak nimi rozporządzamy. "Zatrzymać czas "- oznacza śledzić możliwości, które niesie życie i  wybierać te "akcenty", które nas interesują, i które skutecznie chcemy realizować. Podstawą skuteczności jest świadomy wybór, dobre planowanie, dobra organizacja. Dobrze jest więc tworzyć codzienne listy spraw do załatwienia, z ustaleniem hierarchii ważności spraw i kolejności wykonywania czynności. Pomagają one efektywniej zarządzać czasem i odciążać umysł od ciągłego selekcjonowania tego co ważne. Warto wiedzieć, że nie wolno ważnych spraw odkładać na później. Doświadczenie pokazuje, że sprawy odłożone, zwykle pozostają niezrealizowane. Wszelkie załatwiania zawsze zaczynać od spraw najtrudniejszych i mocować się z nimi do pożądanego skutku. Osiągnięcie sukcesu jest sposobem równoczesnego dowartościowania siebie i zachętą do dalszej aktywności. W planowaniu czynności trzeba też zawsze uwzględniać rytm życia codziennego, w którym musi być czas na sen, czynności fizjologiczne, życie rodzinne i towarzyskie, odpoczynek. Każde dobrze przeżyte "dzisiaj" zamienia "wczoraj" w szczęśliwe wspomnienie.
Do tego : obserwować naturę, chodzić pieszo dla przyjemności, uprawiać ulubiony sport, mieć czas na spotkania z samym sobą - wymianę myśli i wyprowadzanie wniosków, okresowo spotykać się z prawdziwymi przyjaciółmi, utrwalać momenty ważne np. fotografując rzeczy wyjątkowe - a czas będzie pracował na naszą korzyść, będzie maksymalnie wykorzystany, i da nam poczucie spełnienia i szczęścia.

"Czas psychologiczny"

Zacznę od przytoczenia tekstu biblijnego. W tej najmądrzejszej z Ksiąg napisano:

Wszystko ma swój czas,
i jest wyznaczona godzina
na wszystkie sprawy pod niebem:
Jest czas rodzenia i czas umierania,
czas sadzenia i czas wyrywania tego, co zasadzono,
czas zabijania i czas leczenia,
czas burzenia i czas budowania,
czas płaczu i czas śmiechu,
czas zawodzenia i czas pląsów,
czas rzucania kamieni i czas ich zbierania,
czas pieszczot cielesnych i czas wstrzymywania się od nich,
czas szukania i czas tracenia,
czas zachowania i czas wyrzucania,
czas rozdzierania i czas zszywania,
czas milczenia i czas mówienia,
czas miłowania i czas nienawiści,
czas wojny i czas pokoju.

Układem odniesienia w czasie psychologicznym jest człowiek i postrzeganie przez niego siebie i wszystkiego co dzieje się w otaczającym świecie. W ciągu życia zdobywamy coraz większą wiedzę o sobie i świecie oraz gromadzimy różne doświadczenia. Pod wpływem tej wiedzy, i tych doświadczeń zmienia się nasz stosunek do siebie i do świata zewnętrznego. Odbiór czasu zmienia się więc, bo zmienia się nasza wiedza, i doświadczenia, i oczekiwania, i przeżycia, i emocje, i nastrój. Ale zależy także od naszego temperamentu i czynionych przez nas na bieżąco refleksji. Często mamy poczucie, że czas nam się kurczy lub rozciąga, a niekiedy wręcz zatrzymuje. Wszystko co dobre zwykle trwa krótko, a chwile "złe" na ogół się wloką.
Czasów psychologicznych jest tyle, ilu ludzi na Ziemi. Czas fizyczny sobie biegnie i mierzą go zegary, a czas psychologiczny to "nasz czas", który odmierzają nam kolejne kalendarze. Mówimy o czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym. Pewne zdarzenia pozostające w naszej świadomości znamy z historii, inne poznaliśmy w drodze życiowych doświadczeń, jeszcze inne przeżywamy tu i teraz, a kolejne powstają dopiero w naszej wyobraźni. Wiemy również doskonale, że inaczej biegnie czas dziecka, a inaczej czas człowieka dorosłego - w różnych okresach jego życia i świadomości.
Wydaje mi się, że receptę na szczęście stanowić może połączenie dwóch znanych sentencji: "Radź się przeszłości, kieruj się teraźniejszością, patrz w przyszłość"( przysłowie łacińskie) oraz "Wiedz, że tylko miłość potrafi zatrzymać czas." (Jean Jacques Rousseau)