wtorek, 27 sierpnia 2019

"Oglądać i podziwiać ogrody"

Ireczek "Ogrody, ogrody..."

Ogrody, ogrody, zielone azyle,
tu dzień twój zmęczony przysiądzie na chwilę,

tu w cieniu altany jest pora dla zdrowia,
prostują się sprawy w tym gąszczu listowia.

Kamienna ławeczka ma miejsce dla ciebie,
tu rybka ci złota pomoże w potrzebie,

tu koper, maciejka i krzaczek lawendy
otulą ci zmysły, ukoją ci nerwy.

Tu zapach trawnika ściętego wieczorem
napełni ci piersi zielonym kolorem.

Ogrody, ogrody jak barwne motyle,
świat z bajek dziecięcych wyjęty na chwilę,

gdy raz zauroczy cię swoim oddechem
poczujesz, jak stajesz się innym człowiekiem.

Tu czas się zatrzymał i spokój zamieszkał,
tu szczęście odnajdziesz na grządkach i ścieżkach.

Wędrując po okolicy zwracam uwagę na ogrody przydomowe i przydomowe ogródki kwiatowe. Przyglądam się im, zachwycam się nimi, fotografuję rośliny, które według mnie, są najpiękniejsze. I zadaję sobie pytanie: w czym zawiera się urok i magia tego, oglądanego tu i teraz, ogródka?

Są ogrody różne: nowoczesne, minimalistyczne, rezydencjonalne, swobodne, jednobarwne, kolorowe.... Wszystkie są piękne. Moją uwagę najbardziej przykuwają jednakże ogrody rustykalne, wiejskie, bo zawierają nutę swobody, wolności, tradycji. Bo jest w nich coś (dla mnie) bardzo ważnego: wspomnienie przeszłości, prostota, szacunek dla normalności, miejsce dla każdego, poczucie współistnienia świata przyrody i szacunek dla tegoż świata.

Rośliny kwiatowe, które mnie zachwycają i wzruszają zarazem to rośliny starodawne, od zawsze występujące w ogródkach wiejskich. Należą do nich: malwy, rumianki, łubiny, lwie paszcze, dalie, maki, kosmosy, lawenda, cynie, słoneczniki, floksy, lewkonie, piwonie, nagietek lekarski, aksamitki, marcinki,... .
Co w ogóle może zachwycać człowieka emocjonalnego w ogrodach kwiatowych i nie tylko?
- pomysł na zagospodarowanie posiadanej przestrzeni,
- znajomość roślin i ich wymagań biologicznych,
- zastosowany dobór kolorystyczny roślin,
- umiejętność stworzenia przyjaznej strefy wypoczynkowej,
- upór twórczy autora "dzieła" i sposób poszukiwania piękna w swoim najbliższym otoczeniu,
- umiejętność "malowania żywych obrazów".

"Piękne ogrody kwiatowe są jak obrazy mistrzów, które przez wzrok przemawiają do duszy i są jednocześnie jak muzyka, która mija: symfonia trwająca od wiosny do jesieni.: (Bronisław Gałczyński)

Myśli do przeanalizowania:
"Człowiek potrzebuje do życia ogrodów i bibliotek." (Cyceron)
"Zawsze znajdą się kwiaty dla tych, którzy chcą je obejrzeć." (Henri Matisse)
"Kiedy w ogrodzie zwiędły już wszystkie kwiaty - i chwasty wydaja się być urocze." (Sokrates)
"Nie miej wątpliwości: chwasty wygrają. Ostatni ruch zawsze należy do Natury." (Robert Michael Pyle)

poniedziałek, 19 sierpnia 2019

"Prowadzić życie towarzyskie"

Czesław Miłosz "Spotkanie"

Jechaliśmy przed świtem po zamarzłych polach
Czerwone skrzydło wstawało, jeszcze noc.

I zając przebiegł nagle tuż przed nami,
A jeden z nas pokazał go ręką.

To było dawno. Dzisiaj już nie żyją
Ni zając, ani ten, co go wskazywał.

Miłości moja, gdzież są, dokąd idą
Błysk ręki, linia biegu, szelest grud -
Nie z żalu pytam, ale z zamyślenia.

Życie towarzyskie to m.in. bywanie ze znajomymi i przyjaciółmi, spotkania okolicznościowe i tematyczne, wspólne spacery i wycieczki, uprawianie ulubionych sportów, udział w spotkaniach tanecznych, literackich; aktywność w klubach dyskusyjnych, twórczych i innych.

Istotne elementy towarzyskiego sposobu życia to:
- chęć angażowania się w czynności o charakterze społeczno-kulturalnym,
- dysponowanie czasem wolnym (spotkania powinny odbywać się w miarę regularnie, a czas spotkań powinien być wykorzystywany optymalnie - z korzyścią dla wszystkich uczestników ),
- posiadanie pewnej ilości gotówki pozwalającej uiszczać należności organizacyjne,
- potrzeba i chęć korzystania z dostępnych dóbr materialnych,
- potrzeba i chęć bycia aktywnym w różnych sferach życia społecznego
- potrzeba dbałości o wygląd oraz własne zdrowie fizyczne i psychiczne,
- określony - pozytywny stosunek do wartości ogólnospołecznych,
- gotowość "chwytania" nadarzających się okazji i okoliczności towarzyskich.

Walory życia towarzyskiego:
- pozostawanie w ciągłych relacjach międzyludzkich chroni nas przed izolacją i samotnością (te stany zdecydowanie nie służą zdrowiu człowieka),
- ludzie zaangażowani społecznie przez cały czas ćwiczą swoje zdolności poznawcze: myślenie, pamięć, mowę. Ćwiczenia te sprzyjają tworzeniu się w mózgu nowych połączeń nerwowych, a tym samym lepszej pracy mózgu. W starszym wieku zapobiegają także demencji starczej.
- potrzeba towarzystwa jest jedną z podstawowych potrzeb biologicznych: człowiek ze swej natury jest istotą społeczną i dobrze funkcjonuje w kontakcie z innymi osobami.
- podczas kontaktów towarzyskich uwalniają się duże ilości hormonów szczęścia - endorfin, a one wyzwalają poczucie sensu życia, zadowolenia, spełnienia, radości,
- prowadząc bogate życie towarzyskie możemy w trudnych sytuacjach życiowych liczyć na wsparcie, pomoc, akceptację ze strony osób zaprzyjaźnionych,
- pozostając w kontaktach z ludźmi chronimy się przed stresem i depresją,
- w grupie jest nam łatwiej realizować własne cele, marzenia i przedsięwzięcia. Człowiek w grupie staje się bardziej prężny, kreatywny i mobilny.
Mając na względzie przytoczoną argumentację - nie strońmy od towarzystwa. Zabiegajmy o ludzi i o  rozwojowe relacje z ludźmi. Poszukujmy kontaktów odpowiadających naszym potrzebom, zainteresowaniom i gustom!

Do przemyślenia:
"Człowiek zawsze może wstąpić na lepszą drogę - póki żyje." (Henryk Sienkiewicz)
"Czymże jest życie, jeśli nie szeregiem natchnionych szaleństw? - Trzeba tylko umieć je popełniać! A pierwszy warunek: nie pomijać żadnej sposobności, bo nie zdarzają się co dzień." (George Bernard Shaw)
"Nie pytaj siebie, co potrzeba światu. Zapytaj się, co ożywia ciebie, i idź, zrób to, ponieważ światu potrzeba ludzi żywych." (Gil Bailie)
"Nasze życie jest takim, jakim uczyniły je nasze myśli." (Marek Aureliusz)

czwartek, 8 sierpnia 2019

"Iść w stronę słońca"

Zespół Dwa Plus Jeden "Iść w stronę słońca"

Iść, ciągle iść w stronę słońca
W stronę słońca, aż po horyzontu kres
Iść ciągle iść - tak bez końca
Witać jeden przebudzony właśnie dzień
Wciąż witać go, jak nadziei dobry znak
Z ufnością tą, z jaką pierwszą jasność odśpiewuje ptak

Iść , ciągle być w tej podróży
Którą ludzie prozaicznie życiem zwą
Iść, zawsze iść jak najdłużej
Za plecami mieć nadciągającą noc
Z najprostszych słów swój poranny składać wiersz
W kolorach dwóch raz zobaczyć to, co niewidzialne jest

Iść, ciągle iść,...

Podążać w stronę słońca to:
- maszerować w kierunku (życiodajnego) światła,
- zachwycać się słońcem pozostającym w różnych stadiach jego dziennej wędrówki po niebie,
- kontemplować wschody i zachody,
- wypatrywać niepowtarzalne zjawiska, widoczki, scenki,
- szukać kontrastów, załamań światła, odbić promieni, cieni,
- dostrzegać piękno i urok chwili w określonych okolicznościach przyrody,
- przyglądać się słońcu wychylającemu się spoza chmur oraz prześwitującemu przez gałęzie drzew i szczeliny itp.,
- zauważać ład i porządek nadawany dniom przez słońce,
- oglądać wpływ światła na zachowanie roślin, zwierząt, ptaków,
- zachwycać się zmianami pór roku,
- eksperymentować z fotografią,
- eksperymentować z wydolnością organizmu przy różnym nasłonecznieniu,
- opalać się nie narażając organizmu na oparzenia słoneczne,
- podziwiać świat i siebie,
- brać udział w wycieczkach krajoznawczych, przejażdżkach rowerowych, spacerach (każda forma aktywności dostarcza innych doświadczeń i spostrzeżeń),
- oglądać słońce odbite w wodzie i scenki tworzące się w wodzie wskutek oświetlania obiektów.
(...)
W słońcu rodzą się dobre myśli i pozytywne uczucia. Słońce może więc być natchnieniem dla różnorodnej twórczości (malowanie, muzykowanie, pisarstwo, czytelnictwo, kucharstwo, praca w polu i ogrodzie...). Może też nieść emocje romantyczne. Szczególnie klimatyczne są wieczory i poranki.

Cytaty do przemyślenia:
"Trwaj tylko w słońcu, bo nic pięknego nie rośnie w ciemności." (Friedrich Schiller)
"Miłość wśród cnót jest jak słońce wśród gwiazd: udziela im blasku i piękna." (św. Franciszek Salezy)
"Zachody słońca są dowodem na to, że cokolwiek się zdarzy, każdy dzień może zakończyć się pięknie." (Kristen Butler)
"Co jest prawdą w świetle lampy, nie jest prawdą w świetle słońca." (Joseph Joubert)
"Wiedza jest drugim słońcem dla tych, którzy ją posiadają." (Heraklit z Efezu)

czwartek, 1 sierpnia 2019

"Szukać sensu życia"

Ellan "Sens życia" 

Smutek z radością się przeplata
Tak mijają: dni, miesiące, lata.
Plany, marzenia, wspomnienia
Są istotą naszego istnienia.

Miłość, tęsknota i jej cierpienie
Dla wielu to tylko marzenie.
Choć miłować wolno jest każdemu
To los poskąpił tego daru - niejednemu.

Miłością trzeba dzielić się jak chlebem.
Dla tej miłości trzeba umieć oddać siebie.
W niej nasz początek i nasz kres.
To ona nadaje naszemu życiu sens.

Każdy człowiek zastanawia się nad swoim życiem i zadaje sobie codziennie wiele różnych pytań. Wśród nich są też takie: czym jest sens życia? kiedy życie ma sens? czy moje życie ma sens? w czym upatruję sensu? co mogę zrobić, by nadać mojemu życiu większy sens?
Szukanie sensu życia jest dostrzeganiem znaczenia przeżywanych uczuć i podejmowanych działań. Jest więc odkrywaniem tego, co jest (dla mnie) ważne, co najważniejsze. Jest też układaniem kolejnych dni w taki sposób, by było w nich miejsce i czas na podążanie za wartościami.
Co ludzkiemu życiu może nadawać sens?
- zadowolenie ze zdrowia fizycznego i psychicznego,
- zadowolenie z pozostawania w łączności z otoczeniem (węższym, szerszym),
- świadomość obranych celów,
- posiadanie programu na życie,
- możliwość codziennego zaspokajania potrzeb (pożywienie, praca, przyjemności, miłość, dobro, piękno),
- posiadanie rodziny i dobre relacje rodzinne,
- pomoc innym ludziom (dzielenie się z nimi dobrami i dobrocią),
- duchowość (szukanie swojej życiowej drogi w wierze, powołaniu, przeznaczeniu),
- pomyślność w realizacji zamierzeń i odnoszone na tej niwie sukcesy,
- udział w życiu społecznym (działanie na rzecz większej liczby osób),
- posiadane pasje, hobby... .
Sens jest ukryty głęboko w nas. Może nim być praca, druga osoba, nauka, twórczość, przyjemności wynikające z zainteresowań, pomoc ludziom w potrzebie, działalność na rzecz społeczności lokalnej, itp. To my definiujemy "rzeczy", które mają dla nas wartość i nadają naszemu życiu sens. Wszystko jest w naszej głowie. Szukanie sensu życia to odpowiadanie sobie na pytania i ustalanie priorytetów w hierarchii ważności podejmowanych działań.

Myśli do przeanalizowania:
"Są dwie drogi, aby przeżyć życie. Jedna to żyć tak, jakby nic nie było cudem. Druga to żyć tak, jakby cudem było wszystko." (Albert Einstein)
"Ze świata każdy ma tyle, ile sobie weźmie." (Lew Tołstoj)
"Jesteśmy tym, co w swoim życiu powtarzamy. Doskonałość nie jest jednorazowym aktem, lecz nawykiem. (Arystoteles)
"Nie można pytać życia o sens, można mu tylko samemu sens nadać." (Romain Gary)

czwartek, 4 lipca 2019

"Znać obszary własnych fascynacji"

Thomas Deszcz "Fascynacja"

Podniecają mnie akty w pełnej kulturze
Podniecają mnie słowa nieznane dotychczas
Podnieca mnie głos z zawartością czegoś
Podnieca mnie prostota i niebanalność
Podnieca mnie czerń i biel oplatające smukłość męskiego piękna
Podnieca mnie samotność przeplatana wolnością
Podnieca mnie tchnienie półmartwej godności
Podnieca mnie słów garść o wpół do piątej
w oparach myśli, czasami wiersza

Fascynacja to silne zainteresowanie czymś, kimś, połączone jest z podziwem, zachwytem, uwielbieniem i chęcią dogłębnego poznania obiektu oczarowania.

Do moich głównych fascynacji zaliczam: odkrywanie i poznawanie ludzi z osobowością oraz poznawanie dorobku kultury ludowej jako odzwierciedlenia wrodzonego człowiekowi poczucia rytmu, harmonii, symetrii, estetyki.

Jakich osobowości szukam? jakie osobowości robią na mnie wrażenie?
Są to ludzie obdarzeni cennymi przymiotami:
- samodzielnie, racjonalnie myślący i mający coś do powiedzenia,
- przyjaźnie nastawieni do innych,
- posiadający siłę wewnętrzną i pewność siebie,
- zdolni wziąć na siebie dużą odpowiedzialność bez obawy przed klęską,
- dobrze się czujący w roli przewodzenia innym,
- zdolni poświęcić swój czas dla idei, sprawy i dobra innych ludzi,
- przykuwający uwagę swoim zachowaniem i życiową postawą,
- oryginalni w sposobie bycia i zachowania.

Co mnie urzeka i zachwyca w kulturze ludowej?
- to, że kultura ta zrodziła się z bliskości z przyrodą i bazuje na wartościach, które łączyły i nadal łączą ludzi wspólnie zamieszkujących wioskę,
- język gwarowy,
- ludowy świat wierzeń, prostota i celność skojarzeń,
- twórczy potencjał ludzi zamieszkujących tereny wiejskie,
- tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie,
- naiwni twórcy, naiwna wiara, naiwna twórczość,
- urok malowanych skrzyń, haftów, ceramiki, kilimów, wycinanek; wymowa stosowanych elementów dekoracyjnych,
- przekazywana z pokolenia na pokolenie umiejętność wytwarzania haftów, koronek, wycinanek, rzeźb, ceramiki, wyrobów ze słomy,
- stroje regionalne podkreślające lokalną tożsamość,
- muzyka, przyśpiewki i taniec ludowy,
- jarmarki, odpusty, kicz,
- wiejskie gusta,
- oryginalność,
- opisywanie świata za pomocą znaków symbolicznych wziętych z natury.
Kultura ludowa od wieków miała wpływ na kulturę ogólnopolską. Jej bogactwo, różnorodność i piękno przyciągało artystów, którzy chętnie czerpali inspiracje z jej źródła.

Co dają nam nasze fascynacje?
- pozwalają lepiej rozumieć siebie, otoczenie i kulturę panującą w środowisku zamieszkania i nie tylko,
- ułatwiają rozumienie porządku świata,
- umożliwiają zaglądanie w zakamarki ludzkiej duszy,
- odkrywają bazową rolę tradycji, wiary i wierzeń w tworzeniu "nowego."
Oscar Wilde "Człowiek naprawdę posiada tylko to, co jest w nim..."

Cytaty do przeanalizowania:
"Moja fascynacja jego mózgiem jeszcze trwa. I dobrze. Niech tak zostanie. Przecież to nic złego zachwycić się mężczyzną." (Janusz Leon Wiśniewski)
"Miłość jest pewną formą dzieciństwa, bo od nowa czyni nas zdolnymi do absolutnej fascynacji i prostej, głębokiej, niezachwianej wiary." (Yann Martel)
"Nieznane jest o wiele bardziej fascynujące, kiedy ograniczysz się do wyobrażania go sobie." (Licia Troisi)

wtorek, 25 czerwca 2019

"Szukać dla siebie przestrzeni życiowej"

A.R. Ammons "Rozmowa z górą" (tłum. z j.ang. Stanisław Barańczak)

Szedłem droga w kurzu,
kiedy góra
po przeciwległej stronie
wdała się ze mną w milczenie:
jak to jest, zapytałem,
że nie znane mi jest coś takiego
jak twoja masywna symetria i spoczynek:
a jeśli nawet, odparła góra,
to co, chciałbyś
tak tkwić
osadzony tu
bez perspektywy żadnej zmiany, podniesiony
na poziom wiecznie tego samego widoku:
więc poszedłem dalej
licząc swoje niezliczone palce

Co nazywamy przestrzenią? (za SJP)
- nieograniczony obszar trójwymiarowy, w którym zachodzą wszystkie zjawiska fizyczne,
- część takiego obszaru objęta jakimiś ograniczeniami, też: miejsce zajmowane przez jakiś przedmiot,
- rozległa, pusta powierzchnia bez wyraźnie oznaczonych widocznych granic,
- odległość między czymś a czymś,
- ogół zjawisk społecznych, politycznych, itp.

Każdy człowiek ma jakiś pomysł na siebie i swoje osobiste cele do realizacji. Do czerpania zadowolenia i posiadania poczucia spełnienia potrzebne są:  przestrzeń (miejsce) i czas. Wiemy, że nie możemy niczego "zdziałać", gdy nie mamy warunków do działania. Warto mieć tego świadomość i dokładać starań, by warunki normalnej ludzkiej aktywności były zawsze spełnione, dotrzymywane.

Zbieranie myśli i informacji, analizowanie dostępnej wiedzy, poszukiwanie rozwiązań, słuchanie siebie, uwaga i uważność - to czynności psychiczne towarzyszące każdej aktywności. Myśl, że "w swojej przestrzeni pozostajemy sami" stanowi główną wytyczną do szukania i tworzenia przestrzeni dla siebie, dla własnej aktywności, na czas aktywności własnej dedykowany.

Przedmiotowy czas i przestrzeń potrzebne nam są m.in.na:
- pobyt w ciszy i samotności,
- odpoczynek i rozmyślania,
- lekturę,
- rozwijanie zainteresowań,
- pasje,
- uprawianie sportu i dbałość o kondycję fizyczną,
- życie towarzyskie,
- życie rodzinne,
- naukę,
- inne przyjemności według indywidualnego uznania.

W sytuacji pozostawania w układzie partnerskim, czy rodzinnym, powinniśmy także mieć czas i przestrzeń na indywidualne sprawy. Dawanie sobie i partnerowi czasu i przestrzeni jest wymogiem zgodnego współistnienia w związku. To wyraz uznania potrzeby samorealizacji i samostanowienia każdej ze stron. Jest to kwestia niezwykle ważna dla zachowania normalności, odrębności osób, ich indywidualności i ich rozwoju.

Myśli do przeanalizowania:
"Można być zamkniętym w łupinie orzecha i czuć się panem nieskończonych przestrzeni." (Michał Głowiński)
"Młodym potrzebna jest przestrzeń, starym czas." (Paul Morand)
"Świat marzeń wymaga przestrzeni." (Lidia Jasińska)
"Wycofuję się z miejsc i od ludzi co pewien czas. Potrzebuję przestrzeni od świata, który jest wypełniony milionami ust, które mówią zbyt wiele, ale nigdy nie mają nic do powiedzenia." (Kaitlin Foster)
"Dla wszystkich starczy miejsca pod wielkim dachem nieba." (Edward Stachura)










wtorek, 18 czerwca 2019

"Szanować nauczycieli!"

Jerzy Ficowski  "Wielka podróż"

Ta nasza Pani,
tak nam o świecie mówić potrafi,
że aż na mapie niebieskie plamy
szumią jak morza i oceany.

A co jest plamką żółto-czerwoną,
wyrasta górą wielką i stromą... .
Przed nami mapy arkusz nieduży,
a my jesteśmy w wielkiej podróży!

Co było obce, będzie nam znane.
Bo nasza Pani jest kapitanem,
co na okręcie dokoła świata,
płynie wraz z nami przez szkolne lata.

Koniec roku szkolnego to powód do zastanowienia się nad rolą nauczycieli w moim/naszym życiu, w życiu człowieka w ogóle - niezależnie od lat życia. Szkołę uosabiamy i wspominamy głównie poprzez nauczycieli, którzy nas uczą/uczyli. Moje szkolne wspomnienia zawsze były i są piękne. Wyniosłam z rodzinnego domu dwie ważne lekcje, które ustawiły moje myślenie względem tej, jakże ważnej Instytucji.
Lekcja pierwsza: do szkoły chodzi się po wiedzę; z nauczycielami należy współpracować w jej pozyskiwaniu; należy być ciekawym wiedzy; jeżeli coś bardzo interesuje, należy szukać odpowiedzi w kontakcie z nauczycielem przedmiotu lub we własnym zakresie, w dostępnej literaturze i w innych dostępnych źródłach.
Lekcja druga dotyczy kwestii koleżeńskich: nie należy wchodzić w konflikty z rówieśnikami; za darmo nikt nikogo nie bije i mu nie dokucza; z osobami, z którymi nam nie po drodze nie należy wchodzić w bliższe "układy"; nie wolno pozostawać w toksycznych kontaktach rówieśniczych; sprawy denerwujące skutecznie wyjaśniać.
Tych nauk trzymam się do dziś, i uważam, że są mądre, rozsądne i w moim życiu się ciągle sprawdzają.

Za co cenię i szanuję swoich nauczycieli?
- za naturalność i normalność,
- za wiedzę, doświadczenie i otwartość,
- za prawdomówność, odpowiedzialność za przekazywaną wiedzę i szacunek dla każdego człowieka,
- za poczucie własnej wartości i szacunek dla siebie samych,
- za znajomość własnych kompetencji, potrzeb, granic poprawności i przyzwoitości,
- za gwarancję poczucia bezpieczeństwa przy nich i z nimi,
- za umiejętność utrzymania dyscypliny w zespole i respektowanie wymagań przedmiotowych,
- za wiarygodność i sprawiedliwość w ocenianiu wyników w nauce i zachowaniu uczniów,
- za troskę o każdego ucznia,
- za poczucie humoru, uśmiech i życzliwość,
- za stosowanie słów: proszę, dziękuję, przepraszam.

Nauczyciel, w moim przekonaniu, to ktoś bardzo ważny w życiu każdego człowieka; ktoś, kto uczy człowieczeństwa poprzez swoje zachowanie i swoją postawę; ktoś, kto ma osobowość i określone poglądy; ktoś, kto jest kulturalny, liczy się z drugim człowiekiem i nigdy nikomu nie szkodzi w imię jakichś własnych, małych czy większych interesów.
Rodzice zobowiązani są budować ufność względem nauczycieli i wspierać własne dzieci w obszarach, które dzieciom sprawiają trudności. Bez pozytywnego nastawienia rodziców do nauczycieli i środowiska do nauczycieli, nie będzie dobrej szkoły i pożądanych rezultatów nauczania oraz wychowania.

Myśli do przeanalizowania:
"Życie jest cudem, a nauczyciel powinien być przygotowany do bycia medium dla tego cudu." (Edward Blishen)
"Często osobowość nauczyciela jest ważniejsza od posiadanej przez niego wiedzy." (Soren Kierkegaard)
""Najwyższym poziomem umiejętności edukacyjnych jest sztuka obudzenia w dorosłym uczniu kreatywności, przy wykorzystaniu prostych pomocy dydaktycznych." (Albert Einstein)
"Kluczem do edukacji jest przeżycie piękna." (Friedrich von Schiller)
"Wychowanie, jeśli nie jest wzorem i miłością, nie jest wychowaniem." (Johann Heinrich Pestalozzi)