"Porządkowanie świata - sprężystość emocjonalna"

 Vivian Green ***

W życiu

nie chodzi o czekanie,

aż burza minie...

 

Chodzi o to,

by nauczyć się

tańczyć

w deszczu.

 

Sprężystość emocjonalna to zespół cech, dzięki którym człowiek ugina się pod ciężarem bolesnych doświadczeń, ale nie daje się złamać. Sprężystość emocjonalna pozwala:

- akceptować każde, nawet najtrudniejsze doświadczenia,

- traktować życiowe kryzysy jako etapy na drodze do osiągania sprawności życiowej,

- wychodzić z opałów wzmocnionymi, a nie złamanymi,

- nie odwracać się od doznawanych przykrości, lecz starannie im się przyglądać,

- zdać sobie sprawę z rozmiarów  przeżywanego nieszczęścia i opanowywać złe emocje (lęk, złość, żal),

- poważnie podchodzić do poszukiwania rozwiązań problemu,

- szukać w otoczeniu wsparcia niezbędnego do przejścia kryzysu,

- wypracować zaufanie do siebie, oparte na wierze, że każdą trudność (obecną i przyszłą) zawsze jestem w stanie pokonać,

- nabrać poczucia sprawczości w rozwiązywaniu problemów (chęć, aktywność, mobilizacja),

- nabrać dystansu do życiowych wyzwań i dostrzegać pozytywy płynące z ich przezwyciężania,

- wzbudzać w sobie pozytywne uczucia (miłość, nadzieja, ufność), prowadzące w perspektywie do wyciszenia i akceptacji,

- poznać granice własnej wytrzymałości w obliczu nieszczęścia,

-  poznać osobiste możliwości przystosowywania się do zmian (w tym także tych nieodwracalnych).

 Sprężystość emocjonalna ułatwia radzenie sobie z wszelkimi kryzysami. Cechy tej nie dziedziczymy po rodzicach, ale możemy ją od rodziców odwzorować, a potem się jej po prostu nauczyć. Składa się na nią umiejętność adaptacji i akceptacji. 

(Opracowano na podstawie książki: Ewa Woydyłło "Bo jesteś człowiekiem, Żyć z depresją, ale nie w depresji", Wyd. Literackie 2012)                                                                                                                                                                                                         Myśli do przeanalizowania:

"Niepowodzenie jest tylko wtedy porażką, gdy zrezygnujemy z dalszych prób." (Anonim)

"Nie widzimy rzeczy takimi, jakie są. Widzimy je takimi, jakimi jesteśmy." (Anais Nin)

"Nigdy nie trać nadziei, nawet kiedy wydaje ci się, że gorzej być nie może - nadzieja to początek wszystkiego." (Aleksander Dumas) 

"Usuń ze swojego słownika słowo "problem", a zastąp je słowem "wyzwanie". Twoje życie stanie się nagle bardziej podniecające i interesujące." (Albert Camus)

"Pokonane trudności są zdobytymi szansami." (Winston Churchill)

"Porządkowanie świata - zdrowie duchowe"

Modlitwa o pogodę Ducha powtarzana przez Anonimowych Alkoholików:

Boże, użycz mi:

pogody ducha - abym godził się z tym,

czego nie mogę zmienić;

odwagi - abym zmienił to, co mogę zmienić;

i mądrości - abym odróżniał jedno od drugiego.  

 

Każdy człowiek ma życie duchowe, tak samo, jak każdy ma podświadomość - czy sobie zdaje z tego sprawę, czy nie. Wiara jest z pewnością jednym z ważniejszych atrybutów duchowości. Chodzi tu nie tyle o wiarę w Boga, ile o wiarę w to, że świat został urządzony dokładnie tak, jak powinien zostać urządzony. Wiara jest tak naprawdę instrukcją zdrowia psychicznego, a więc odrzuceniem buntu na rzecz pokory.
Negatywna duchowość rozwija się na bazie negatywnych uczuć (strach; użalanie się nad sobą; życie w kłamstwie, oszustwie, nieuczciwości; niewybaczanie urazów). 

Duchowość pozytywna jest otwartością na zmiany polegającą przede wszystkim na zaprzestaniu pielęgnowania w sobie uczuć negatywnych. Miejsce strachu powinna więc zająć ufność, która przybliża człowieka do innych ludzi, włącza go do ludzkiej wspólnoty, uwalnia od depresyjnej samotności. Ufność, wdzięczność, akceptacja i uczciwość to najważniejsze emocjonalne elementy rozwoju duchowego prowadzące do uciszenia niezgody na świat oraz na innych ludzi i na samych siebie.

Duchowość jest pojęciem szerszym i bardziej złożonym niż wiara w Boga i doktryna religijna. Z duchowością wiąże się akceptacja porządku świata oraz niezmierzona sfera wzruszeń, uniesień i zachwytów. Duchowość jest zdolnością i potrzebą doznawania uczuć wyższych. Sfera uczuć wyższych z obszaru Dobra i Piękna to: nadzieja, przebaczenie, poszukiwanie dobra i piękna w przyrodzie oraz w skarbcu sztuki tworzonym przez utalentowanych wybrańców ludzkości. Świat przyrody i świat sztuki to niewyczerpane źródło wiedzy, emocji i wzruszeń służących rozwojowi zdrowia duchowego człowieka.

(Opracowano na podstawie: Ewa Woydyłło "Bo jesteś człowiekiem, żyć z depresją, ale nie w depresji", Wyd. Literackie 2012)

Myśli do przeanalizowania:

"W zdrowym ciele zdrowy duch." (przysłowie polskie)

"Zdrowie wymaga stanu równowagi między wpływami środowiska, sposobem życia oraz różnymi elementami ludzkiej natury." (Hipokrates)

"Hojność to duchowy język miłości, pokora to duchowy język honoru, a oddanie to duchowy język wiary." (Gregory David Roberts)

"Religia to układ, podczas gdy duchowość to podróż." (Yuval Noah Harari)  

"Porządkowanie świata - odpoczynek"

Jerzy Oszelda "Ciche kołysanie traw"

gdy zapada ciemność

słychać ciche kołysanie traw

zwierzęta modlą się

do jasnej poświaty księżyca

i tylko cisza szumi w uszach

boski wiatr

sklejam skorupy zdarzeń

jak rozbity dzban

pod powiekami przestrzeń

w skroniach tętni czas

w gęstwinie pohukuje samotny ptak

słychać ciche kołysanie traw

 

Odpocząć, to znaczy oderwać się od codziennych obowiązków, zapomnieć o kłopotach, skierować myśli na rzeczy pozytywne, nowe, nieznane oraz być na powietrzu i w ruchu. Lato to doskonały czas na odpoczywanie - dobra pogoda sprzyja pobytom w naturze i przestrzeni. Ważne jest tylko, by posiąść umiejętność zachowywania równowagi pomiędzy wysiłkiem związanym z pracą, a wysiłkiem związanym z aktywnością rekreacyjną. Pamiętajmy, że po dużym wysiłku zawsze trzeba stosować krótką przerwę na odpoczynek.

Odpoczywać można też z samym sobą ( kwestia wyboru). Taki sposób odpoczywania uczy:

- umiejętności czerpania przyjemności z samotności,

- doświadczania własnych myśli, nastrojów, pragnień, potrzeb,

- poznawania własnego świata wewnętrznego,

- emocjonalnej niezależności,

- bycia autentycznym, wolnym od lęków dnia codziennego,

- poczucia, że dobrze nam z sobą, i że czasem chcemy być sami,

- porządkowania świata wewnętrznego, słuchania własnego głosu, prowadzenia dialogu z sobą. 

Pobyt z dala od tłumu, w ciszy, z możliwością słuchania głosów natury, z możliwością spędzania czasu według własnego projektu, z możliwością nauki ciekawych umiejętności, z możliwością dozowania samemu sobie różnych przyjemności, z możliwością korzystania z osiągnięć nauki i kultury zawsze relaksuje. Warto doświadczać takiego odpoczynku, by poczuć się pewnym siebie, niezależnym, wierzącym w swoje siły i możliwości, bardziej uporządkowanym i zorganizowanym. Zgiełk, wrzawa i tłumy nie sprzyjają wyciszeniu, kontemplacji i odpoczynkowi.

 Myśli do przeanalizowania:

"Dla człowieka, podobnie jak dla ptaka, świat ma wiele miejsc, gdzie można odpocząć, ale gniazdo tylko jedno." (Oliver Wendell Holmes)

"Zamiast odpoczywać siedząc, odpoczywaj chodząc." (przysłowie mongolskie)

"Kto się godzi z pracą, ten się nie kłóci z odpoczynkiem." (przysłowie tatarskie)

"Odpoczywać to znaczy przyjmować wszystkie elementy rzeczywistości bez ich osądzania." (Michael Ondaatje)

"Kultura wyzwala ciało od zniewolenia pracą i usposabia go do kontemplacji." (Umberto Eco)  

"Porządkowanie świata - codzienne chwytanie chwil i momentów"

gabis "Ciesz się"

Każda chwila, każdy dzień 

jest jak piękny życia sen.

Nic nie wróci drugi raz,

więc doceniaj to, co masz.

Ciesz się tym, co radość daje

i w pamięci pozostaje.

Nie narzekaj na swój los,

popatrz w lustro, uwierz w coś.

Wiara - bardzo ważna rzecz,

przecież możesz gorzej mieć.

Łzy ocieraj i myśl, że

życie wcale nie jest złe.

 

Carpe diem (łac.) - "Chwytaj dzień, bo przecież nikt się nie dowie, jaką nam przyszłość zgotują bogowie..." (Horacy)

Według mnie, chwytać chwile i momenty - każdego dnia - można tylko wtedy, gdy żyjemy uważnie i rozważnie, to znaczy:

- orientujemy się w przestrzeni za pomocą posiadanych zmysłów: węchu, smaku, wzroku, słuchu, dotyku - i kontemplujemy zebrane bodźce i wrażenia w ciszy i spokoju,

- świadomie poruszamy się po różnych miejscach naszego pobytu,  

- wykorzystujemy wszystkie okazje do budowania zadowolenia i szczęście,

- nie zamartwiamy się przyszłością i nie rozmyślamy zbytnio o przeszłości,

- nie podejmujemy pochopnie ważnych decyzji,

- dbamy o równowagę i umiar w swoich poczynaniach,

- troszczymy się o zdrowie, kondycję fizyczną i psychiczną,

- z radością witamy każdy dzień życia,

- budujemy dobre więzi rodzinne, przyjacielskie i zawodowe,

- poszukujemy piękna w sobie i otoczeniu,

- rozwijamy pasje i zainteresowania,

- jesteśmy aktywni, ciekawi świata, szukamy odpowiedzi na nurtujące nas pytania,

- sensownie projektujemy każdy dzień. 

Tylko pozostając w stałej równowadze ze światem i z sobą, jesteśmy w stanie mądrze korzystać z walorów szeroko rozumianego otoczenia i budować - w każdych warunkach - szczęście osobiste. Mając tego świadomość, łatwiej jest materializować oczekiwania względem tzw. "świata". Ciągle ważnym, aktualnym, i niepodważalnym pozostaje stwierdzenie: wszystko w naszych głowach!

Myśli do przeanalizowania:

"Jeśli kiedykolwiek zamierzasz cieszyć się życiem, teraz jest na to czas; nie jutro, nie za rok. Dzisiaj powinno być zawsze naszym najwspanialszym dniem." (Thomas Dreier)

"Każdy dzień ma swój aromat." (Melchior Wańkowicz)

"Życie jest w kolorze, który ma twoja wyobraźnia." (Marek Aureliusz)

"Radość jest potrzebą, siłą i wartością życia." (Johannes Kepler) 

"Porządkowanie świata - samotność"

 Wisława Szymborska ***

Coś się tu nie zaczyna

w swojej zwykłej porze.

Coś się tu nie odbywa
jak powinno.

Ktoś tutaj był i był,

a potem nagle zniknął

i uporczywie go nie ma.

 

Samotność ma różne odmiany. Występuje:

- po zmianie miejsca zamieszkania bądź miejsca pracy,

- w skonfliktowanym lub niedobranym małżeństwie,

- z powodu odrzucenia przez innych,

- z własnego wyboru,

- z powodu utraty wolności,

- z powodu utraty bliskiej osoby.

Czym jest samotność?

- to stan umysłu, uczucie, które pojawia się, gdy nasze potrzeby bliskiego kontaktu z osobą/osobami pokrewnymi duchowo nie są zaspokojone; gdy mamy wrażenie, że ludzie (społeczność) nas odrzuca; że nikt nie jest zainteresowany byciem z nami blisko i nawiązywaniem z nami kontaktu słownego czy przyjacielskiego,

- samotności towarzyszy poczucie wyobcowania, odosobnienia, wykluczenia, zmarginalizowania, braku zrozumienia, opuszczenia, poczucie niskiej wartości czasem przeradzające się we frustrację, nerwicę lub nawet chorobę psychiczną,

- samotność przeżywamy w różnym wieku, w indywidualny sposób, z różnych powodów, w różnych życiowych okolicznościach.

Samotność po stracie bliskiej osoby to doświadczenie bardzo osobiste, którego nie chcemy pokazywać światu, a które powoduje, że stajemy się osamotnieni wśród wielu osób, zagubieni, zatroskani, po prostu sami z sobą. Samotności takiej towarzyszą samowykluczanie się z życia rodzinnego i zespołowego, nieufność wobec innych, poczucie winy, lęk, wstyd, fizyczny ból... . Wiele osób doradza wtedy konieczność szybkiego wskoczenia w wir życia codziennego po to, by zapomnieć o bólu rozłąki. Ja uważam, że nie powinno się zagłuszać emocji związanych ze stratą osoby bliskiej, ale pielęgnować pamięć o niej. Bliskiej osoby wprawdzie fizycznie nie ma pośród nas, ale my budujemy jej najpiękniejszy,  pośmiertny portret, przywołując najwspanialsze fakty z jej życia, wspominając momenty wesołe i poważne oraz zdarzenia zachwycające i zadziwiające nas, mimo upływu czasu. Sama, w dopadających mnie momentach smutku, piszę listy do drogiej mi osoby, w których opowiadam ważne, według mnie, zdarzenia i tworzę w ten sposób "zeszyt wspomnień", który doskonale łagodzi ból samotności i jest dla mnie - i nie tylko - pamiętnikiem pięknych chwil przeżytych we wspólnym życiu. Ponadto opowiadam historię życia zmarłej osoby fotografując przedmioty z tą osobą związane. Prezentacja takich zdjęć po jakimś czasie to "wspomnienia bez słów" albo "wspomnienia z moim komentarzem" - jak kto woli.

Samotność po stracie bliskiej osoby pragnę przeżywać w ciszy. Cisza bowiem koi ból, uspokaja, łagodzi napięcie, pozwala na wspominania i analizę przeszłości, podpowiada ciekawe czynności do wykonania w najbliższym czasie. Cisza leczy z rozterek i łagodzi żal.

 Myśli do przeanalizowania:

"Człowiek, który nie poczuł smaku swoich łez - nie jest prawdziwym człowiekiem." (Wisława Szymborska)

"Wolny bowiem jest człowiek tylko wtedy, gdy jest samotny." (Arthur Schopenhauer)

"Nawet człowiek samotny nie mógłby się czuć samotny bez tła, które tworzą inni ludzie." (Karol Irzykowski)

"Im wyżej postawisz sobie cel, tym bardziej będziesz samotny." (Ryszard Kapuściński)

"Porządkowanie świata - słuchanie własnej intuicji"

 Steve Jobs ***

Wasz czas jest ograniczony, więc nie

marnujcie go żyjąc cudzym życiem. 

Nie wpadajcie w pułapkę dogmatów,

żyjąc poglądami innych ludzi.

Nie pozwólcie,

żeby hałas cudzych opinii

zagłuszył wasz własny,

wewnętrzny głos.

I najważniejsze:

- miejcie odwagę

kierować się

sercem i intuicja. 

Dużo mówi się o intuicji i możliwości przewidywania biegu zdarzeń z dobrym skutkiem. Warto prześledzić własne intuicyjne wybory i ocenić ich trafność na przestrzeni jakiegoś dłuższego okresu czasu.

Czym jest intuicja?    

- to wewnętrzny kompas,

- szósty zmysł,

- samoistne przeczucie,

- głos nieświadomie działającej części ludzkiego umysłu.

Intuicja odpowiada za tzw. pierwsze wrażenia w kontaktach z określoną rzeczywistością. Funkcjonuje na zasadzie dopasowywania elementów rzeczywistości do znanych schematów myślowych: skojarzeń, znaczeń, symboli - i automatycznego przewidywania ciągu zdarzeń na podstawie odczuć i emocji, a nie twardych faktów.    

Dobra intuicja cechuje ludzi inteligentnych, spostrzegawczych i bystrych obserwatorów rzeczywistości, którzy:

- zbierają obserwacje, doświadczenia, są zainteresowani biegiem różnych zdarzeń,

- ufają sobie, swojej logice i swojemu wewnętrznemu głosowi,

- uważają, że pierwsza myśl jest najlepsza,

- mają osobiste przemyślenia w wielu życiowych kwestiach,

- poświęcają wiele czasu na relaks i medytację.       

Uwaga ogólna w kwestii intuicji sprowadza się do stwierdzenia: w drobnych sprawach można na niej polegać; w sprawach poważnych warto się zastanowić, wyłuskać "za i przeciw" sprawy, czasem posłuchać głosu nauki, na pewno przeanalizować dogłębnie zagadnienie i mocno się zastanowić nad ostatecznymi wyborami.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

Myśli do przeanalizowania;

"Myślenie bez intuicji jest puste, intuicja bez myślenia jest ślepa." (Albert Einstein)

"Intuicja to coś, co pozwala przekroczyć ograniczenia rozumu." (Marek Kamiński)

"Intuicja pomaga nawiązać kontakt z podświadomością i tym samym, uzyskać dostęp do źródła wiedzy." (Tatiana Tichopław)

"Intuicja to widzenie oczami duszy." (Dean Koontz)

 

Porządkowanie świata - tęsknota za czasem minionym"

Kazimierz Przerwa-Tetmajer "Szukam cię zawsze"

Szukam cię zawsze, choć wiem, że nie znajdę,

tęsknię do ciebie, choć wiem, że cię nie ma,

idę za tobą, choć wiem, ze nie zajdę

do twego domu, ścigam cię oczyma,

choć cię nie widzę, choć wiem, że cię nie ma.

(...)

I z zimnym sercem wśród ludzi przechodzę

zaledwie patrząc i widząc, pół we śnie - 

ciebie jedynie czekam na mej drodze,

i choć się zawsze zawodzę boleśnie 

szukam cię wszędzie, przeczuwam cię we śnie.

 

Czym jest tęsknota?

- to przeżywanie braku kogoś lub czegoś - osoby lub rzeczy dla nas bardzo ważnej,

- to źródło udręki spowodowanej niezaspokojonymi potrzebami, przeżywanej w sposób sobie właściwy,

- to refleksyjny lub wręcz depresyjny nastrój,

- to problemy z sensownym zagospodarowaniem czasu, z apetytem, snem, uczestnictwem w życiu codziennym,

- to drażliwość, płaczliwość, wybuchowość, łatwe wpadanie w złość, a nawet rozpacz.

 Kiedy tęsknimy?

- gdy brakuje nam przy sobie osoby bliskiej; 

- gdy brakuje nam miejsc, sytuacji, zdarzeń dla nas ważnych,

- gdy brakuje nam poczucia przynależności, akceptacji, bezpieczeństwa,

- gdy nie posiadamy zdolności znoszenia frustracji związanej z niezaspokojeniem życiowych potrzeb,

- gdy nie możemy wyjść z dotychczasowej strefy komfortu i dostosować się do nowych, innych warunków życia. 

Kiedy stygnie tęsknota?

- gdy będziemy mieć świadomość, że marzenia i tęsknota nadają życiu sens,

- gdy będziemy mieć świadomość, że mamy prawo tęsknić,

- gdy nie będziemy uciekać od wspomnień,

- gdy uda nam się świadomie zamknąć pewien okres życia i wskazać jego pozytywne aspekty,

- gdy zaakceptujemy nową rzeczywistość i przyjmiemy nowy, rozwojowy schemat postępowania,

- gdy znajdziemy hobby, które będzie nas zmuszać do pozytywnej aktywności i przynosić nam trochę radości,

- gdy będziemy korzystać z komunikacji on-line i szukać odpowiedzi na pytania powodujące nasz rozwój i wzrost świadomości.

Myśli do przeanalizowania:

"Tęsknota za kimś, kogo jeszcze możemy zobaczyć nie może się równać tęsknocie za kimś, kto nie żyje." (Anna Bellon)

"Tęsknota jest pokutą za przeżyte kiedyś szczęście." (Manuela Gretkowska)

"Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota ..." (Albert Einstein) 

"Jesień to tęsknota duszy ludzkiej do materialności, do istotności, do granic." (Bruno Schulz)

"Cisza nie jest pusta, jest pełna odpowiedzi." (Anonim)